Fries kampioenschap 2009 Maginot-linie.Killer-dammen!

In de vierde ronde tegen Reinout Sloot kreeg ik bijna een volledige Maginot-linie op het bord. Sloot (wit) offerde hier een schijf, waarop ik met wit remise aanbood. Reinout vroeg nog welke zet ik zou spelen, waarop ik antwoordde dat er een plakker zou volgen met weliswaar schijfverlies en uiteindelijk een één om drie eindspel, maar ruimschoots binnen de remise-grenzen. Tijdens het zomertournooi in Nijmegen maakte ondergetekende voor het eerst in zijn leven kennis met "killer-dammen" en raakte ervan overtuigd dat met deze spelvariant een mogelijke oplossing is gevonden voor het grote aantal remises dat vooral op het hoogste niveau dammen tot een bijna saaie aangelegenheid maakt. De laatste match Georgiev-Schwarzman vond ik echt een dieptepunt in de strijd om het wk-dammen. Remise schuiven(hakken,hakken) en nog nipt doorbreken met een schlemielig dammetje en verder niks komt regelmatig voor en niet alleen op het hoogste niveau.Tegen Reinout had ik nog behoorlijk aan de bak gemoeten in het Killer-spel. Nu kon ik in een eerder stadium rustig wat terrein nadeel accepteren, in de wetenschap dat je van goeden huize moet komen om in een in materieel opzicht gelijke stand te winnen. Killer dammen dus!

Impressie Barnsteen damtoernooi 2009

Foto. De grootmeesters Jean-Marc Ndjofang en Macodou N'Diaye analyseren de partij tegen Van Marle. Eindspel kenner Leo Springer kijkt belangstellend toe.

Iedere dammer heeft na afloop van een damseizoen of toernooi wel één of meerdere partijen die wat langer in het geheugen blijven rondzingen, hetzij door een dramatische blunder of natuurlijk beter omdat het een bijzonder spannende partij was met wisselende kansen en/of bijzondere spelbeelden. Zo heb ik nog steeds een goed gevoel bij de partij die ik tegen Rienk van Marle speelde op de op één na laatste dag van het Barnsteen -toernooi 2009.
Rienk van Marle-Bart T.Visser
1. 32-28 17-22 2. 28x17 11x22 Deze opening heb ik vroeger regelmatig gespeeld, maar staat de laatste jaren niet echt meer op mijn repertoire. Het afgelopen seizoen speel ik weer wat vaker 16-21 met uiteraard scherp spel. Ik vermoedde dat mijn tegenstander hier van op de hoogte was en vermeed bewust deze opening en hoopte uiteraard op de bekende twee om twee naar veld 36. Van Marle heeft echter andere plannen. 3. 37-32 6-11 4. 41-37! 12-17 5. 46-41 19-23 6. 34-29 23x34 7. 40x29 7-12 8. 31-26 Nu er een hekstelling “dreigt”, moet zwart een belangrijke beslissing nemen. De stelling was volkomen nieuw voor mij en tegen mijn gewoonte in nam ik hier wat meer bedenktijd dan normaal tijdens de opening. Ik besloot het er niet op te wagen, niet op de hoogte van het feit dat de hekstelling best speelbaar is. …14-19 !? Hier is 22-27 ook goed speelbaar. 9. 37-31 22-27 10. 32x21 16x27 11. 31x22 17x 28 12. 33x22 18x27 Een soortgelijke uitval had ik vrij recent ervaring mee opgedaan toen ik moest invallen in het eerste team van Huizum tegen Westerhaar. Deze partij eindigde toen in een ietwat benauwde middenspelpositie, maar ik wist uiteindelijk toch nog een gelijkwaardige remise uit het vuur te slepen. 13. 39-33 19-24! 14. 41-37 12-18 15. 37-32 11-16 16. 32x21 16x27 17. 29-23! Dit offer had ik ook verwacht. …18x29 18. 42-37 27-32 19. 37x28 20-25 20. 44-39 10-14 21. 36-31 5-10 Ik neem het zetje na 22. 31-27? nog even mee. 22. 26-21 24-30! 23. 35x24 29x20 Wie nu de beste kansen heeft, valt lastig in te schatten. Ik heb nog maar drie schijven op de rechter bordhelft, maar dankzij de schijf op één en de formatie 13,9,4 kan ik bij nood extra hulptroepen inzetten. 24. 39-34 20-24 25. 31-26 13-18 Snijdt schijf 28 voorlopig de pas af. 26. 44-40 14-19! Toch! De dam na 27. 28-22 18x16 28. 26-21 16x27 38-32 27x29 34x5 wordt met minimaal gelijkspel weer afgenomen. Van Marle, opgezadeld met de last van een hoge rating, wil natuurlijk meer. 27. 50-45 10-14 28. 43-39 8-12 29. 48-43 9-13 30. 47-41 4-9 31. 41-37 3-8 32. 31-27 14-20! 33. 31-27 2-7!Voor de tweede maal een provocatie. Ook nu wordt de dam afgenomen. 34. 27-22 18x16 35. 26-21 16x27 36. 38-32 27x29 37. 34x3 12-18 38. 3x 34 7-12 39. 34x7 1x12 met houdbare stand. 34. 38-32 9-14 35. 34-29 24-30! Het centrum veroveren met 18-23 etc. lijkt mij taboe. 36. 40-34 30-35 37. 45-40 35x44 38. 39x50? Slaan naar 40 was het overwegen waard. Van Marle kiest logisch voor terugslaan naar het sterke veld 50 om een toekomstige aanval over rechts in de kiem te smoren. …19-24 Tactisch een sterke zet, maar veel keus had ik ook niet. 39. 43-39 14-19! De inval op veld 23 is sterk. Zwart moet zich dan ten koste van terreinverlies terugtrekken. No way! 40. 21-17 12x21 41. 27x16 24-30 42. 32-27 19-23! 43. 28x19 13x24 Hier rook ik zelfs winstkansen. Analytisch gezien valt dat tegen, maar wit moet voorlopig spitsroeden lopen en dat in tijdnood. 44. 49-43 30-35 45. 50-44 Zie diagram Hier had ik …8-12 moeten spelen. Wit heeft dan maar één goede zet en dat is het ruiltje naar 50. De vier om vier ingeluid met 34-30 25x23 en 33-28 23x21 26x8 levert na 7-12 etc. schijf- en partijwinst op voor mij. De dam die ik kan nemen met …18-23 46. 29x18 24-29 47. 34x23 35-40 48. 44x35 25-30 49. 35x24 20x 49 wordt met winst door wit afgenomen. Echter … 18-22 46. 27x18 7-11 47. 16x7 1x23 48. 29x18 24-29 49. 34x23 35-40 50. 44x35 25-30 51. 35x24 20x49 52. 23-19 is nog nipt remise voor Van Marle. Verblind door mijn vermeende winstkansen meende ik me … 7-12?? te kunnen permitteren maar werd volslagen verrast door 46. 16-11!





Goed gezien door Rienk, die na enkele seconden nadenken in het gat duikt. Gealarmeerd door deze manoeuvre zag ik opslag dat 1–6 verliest door de meerslagfinesse 27-22! en speelde op mijn beurt –voor mijn doen-koelbloedig …24-30! De doorbraak ingeleid met 11-7 levert nu na 1- 6 niets op omdat de dam altijd weer afgenomen wordt. Dus 47. 43-38 8-13 48. 27-21 1-6 49. 21-17 12x21 50. 26x17 18-22* 51.17x28 6x17 52. 28-22 17x28 53. 33x22 13-19* 54. 22-17! Niet …22-18 wegens 19-23 55. 18-22 35-40 56. 44x24 25-30 57. 34x14 23x38 met opslag remise. …19-23 55. 29x18 35-40 56. 44x24 20x40 57. 33-39 25-30!! Ik mag hier beslist niet te snel dam halen op veld 50 omdat dit alsnog verliest. 58. 39-44 30-34 59. 39x30 40-44 60. 7-2 15-20! Ik zag de remise weer gloren en trakteerde mezelf op een wijntje. Het offer 20-24 en dam halen op 49 ruikt al naar remise. 61. 2-16 44-49 62. 16-32 20-24! 63. 30x18 49-35 64. 19-14 35-24 1-1.

Gelukkig nieuwjaar.

Nummer 57. De gele kwikstaart.Motacilla cinerea.

Tot mijn grote verbazing streek ergens in oktober waarneming nummer 57 neer, pardoes op het platte dak van mijn studeerkamer annex fietsenstalling. Wegens omstandigheden staat het vogelspotten al een tijdje op een laag pitje, maar nieuwelingen in mijn lommerrijke achtertuin ontgaan mij nog steeds niet.De biotoop van kwikstaarten komt absoluut niet overeen met mijn achtertuin. Toch niet verwonderlijk dat het platte dak een tijdelijke stopplek was van deze doortrekker. Belanden wij mensen als reiziger soms ook niet op platte daken en in andere wonderlijke uitspanningen?

FK dammen 2008 Rotjoch op links gevloerd.

Er is een beproefde methode om op remise beluste dammers beentje te lichten:kalm blijven! De zucht om het aantal schijven in rap tempo te verminderen (natuurlijk liefst in achterwaartse richting) leidt vaak tot de ondergang. Zo ook voor de tweede maal tegen het rotste jochie van de klas: Leo van der Galiën. Na grondige bestudering van een beperkt aantal partijen van rotjoch was ik allengs tot de conclusie gekomen dat het jochie progressie gemaakt heeft. In het jaar 2001 had ik nog probleemloos gewonnen, toen rotjoch op de 29e zet een twee om twee in achterwaartse richting nam en ik mijn toch al niet geringe voordeel wist uit te bouwen tot een winnende flankaanval op rechts. Anno 2008 heeft het joch nog steeds de reputatie van "hakker", maar hij kiest zijn slachtoffers zorgvuldig uit en weet precies wanneer hij wat al te overmoedige acties van zijn argeloze tegenstanders genadeloos moet afstraffen. De BEGB ers Veld en ook Sloot hebben er recent kennis meegemaakt. Veld werd zonder pardon afgemaakt na een bewust(?) uitgelokte centrumdoorstoot en Reinout (FK 2008) kwam er nog goed voor weg toen hij in een hekstellingpartij een extra schijf op de diagonaal plaatste en vervolgens in een netelige situatie belandde. Toevallig zat ik toen naast het rotjoch die eerst tot mijn verbazing een remiseaanbod afsloeg, maar enkele zetten later na een winnende combinatie remise aanbood!? Ik was me er tot op dat moment niet van bewust dat het rotjoch eropuit was om alle partijen te remiseren en dit kunstje al eens eerder vertoond had tegen een andere deelnemer. Toen ik dan ook in de zevende ronde door omstandigheden samen met rotjoch in de bolide van de wedstrijdleider naar huis vervoerd werd, voorspelde ik hem een nederlaag indien het tot een treffen zou komen. En de schaarse lezer raadt het al, ik lootte met zwart het rotjoch in de laatste ronde.
Leo van der Galiën-Bart T. Visser 18-10-2008 Fries Kampioenschap.
1. 33-29 Op deze openingszet had ik mij voorbereid. ...17-22 2. 39-33 11-17 3. 44-39 6-11 4. 50-44 1-6 5. 31-26 20-25!? Achteraf gezien niet zo'n goede keus, maar ik wilde wel eens wat anders dan het geijkte...16-21 6. 37-31! Natuurlijk! De eerste de beste gelegenheid wordt aangegrepen om zonder veel schade wat schijven te ruilen. ...14-20 7. 31-27 22x31 8. 26x37 20-24 9. 29x20 x14 10. 32-28? Geeft mij de gelegenheid om schijf 16 te ontwikkelen en berooft zichzelf voorlopig van die mogelijkheid. ...16-21 11. 36-31 21-26 12. 41-36 18-22 13. 37-32 26x37 14. 32x41 12-18 15. 41-37 7-12 16. 36-31 19-23 17. 28x19 14x23 18. 31-26 10-14 19. 47-41? 5-10 20. 37-32 14-19 21. 32-28 23x32 22. 38x27 22x31 23. 26x37 10-14 24. 43-38 18-22 Alleen maar bedoeld om druk op rechts te houden en in geen geval te streven naar een klassieke stelling. 25. 49-43 13-18 26. 37-32 22-27! Wit mag het centrum niet in handen krijgen en ik ruil naar voren, al is het maar naar een randveld. 27. 32x21 17x26 28. 42-37 9-13 29. 37-31 26x37 30. 41x32 18-22 31. 48-42 13-18 32. 35-30! Het jochie wordt agressief...8-13 33. 34-29 Toe maar...11-16! Voor het eerst tijdens de partij werd ik gedwongen tot enig serieus nadenken. Immers...11-17(een zet die ik in jonger jaren moeiteloos gespeeld zou hebben) zou opnieuw gevolgd worden door 32-28 met een krachtige stelling. 34. 32-28 2-8 (altijd weer lastig, maar intuïtief voelde ik aan dat dit moest kunnen) 35. 28x17 12x21 36. 30-24??? Precies 7 jaar later dan in mijn eerste partij tegen het rotjoch, toen op de 29e zet, nu de 36e(dit zal de Kosmos goed doen), is de som van 29 en 7 niet precies 36?!, neemt Leo in zijn zucht tot vereenvoudigen weer een onbesuisde twee om twee, waar 33-28 misschien wel geboden is met goed spel. ...19x30 37. 29-23 18x29 38. 33x35 Nu er slechts drie schijven op de linkerflank resteren krijgt zwart vat op het spel. Bezetting van het cruciale veld 28. kan wit nu wel vergeten...21-27! Ik zet de aanval in! 39. 39-33 6-11 40. 44-39 11-17 41. 40-34 8-12 Foutje, maar wit profiteert niet. 42. 35-30 17-22 43. 30-25 12-18 44. 34-29 13-19 45. 45-40 3-9 46. 40-35 9013 47.39-34 19-23 48. 29-24 23-28 49. 43-39 16-21 50. 34-30 Nu is het sterke 14-19 verboden door 38-32 etc.... 13-19 51. 24x13 18x9 52. 42-37 21-26 De randschijf krijgt nu pas een doeltreffende functie, de aanval op 37 mogelijk maken. 53. 46-41 9-13 54. 30-24 13-18 55. 35-30! (Zie diagram )


Hier zou ik bijna à tempo 4-9 spelen, maar gelukkig was het overdag en zag ik op tijd het verdiepte zetje na 24-19 etc., nog niet fataal, maar ik zou mijn winstkansen volledig vergooid hebben. Inmiddels sloeg rotjoch met enige regelmaat potten bier achterover, die door zijn tijdelijk benoemde secondant Van Dijk aangesleept werden. Ik moest het doen met een kop koffie en - tegen mijn gewoonte in- een glas cola mèt suiker om de hersenen een beetje te voeden, want de man met de hamer klopte inmiddels hevig op de deur. Toen ik mij dus noodgedwongen verdiepte in de stelling viel mijn oog op een geniepige meerslagwending na...18-23. Gelukkig bij lange na niet in tijdnood, besloot ik de stand nog eens aan een grondige inspectie te onderwerpen. Ik zag twee eindspelen en besloot te kiezen voor de meest kansrijke, dan wel winnende voortzetting.
1. ...18-23 2. 24-19 27-31 3. 19x10 31x42 4. 38x47 22-27 5. 33x31 26x46 lijkt mij achteraf gezien ook winnend, maar zo voor het bord vreesde ik een lek.
2. ...18-23 2. 41-36 4-9
2.1. 3. 24-19 27-31 4. 36x29 14x41 met winst.
2.2. 3. 39-34 28x39 4. 34x43 23-28 5. 43-39 9-13 6. 39-34 13-18 lijkt mij winst.
Dus...18-23 56. 24-19 27-32 57. 38x29 14x43 58. 33x22 43-49! De clou. 59. 30-24* 49-35 60. 24-20* 15x24 61. 22-18 35-40 62. 18-13* 40-45 63. 25-20* 24x15 64. 13-8 45-18 Tot zover gingen mijn berekeningen en ik schatte dit eindspel in als winst. 65. 41-36 Had ik niet verwacht...18-23 66. 36-31 23x46 (ook x41 was hier goed omdat de ogenschijnlijke remise na 8-3 26x37 3-26 prachtig uit is door 15-20! x15 41-47!! Met dank aan Tjalling van der Bosch) 67. 31-27 46-28 Juist op dit moment kreeg rotjoch in plaats van een schop, een pint van zijn secondant aangereikt! 68.8-3?? Afgezien van de vraag of wit hier nog wel enige kans had op remise, was dit toch wel een heel hardhandig einde. Natuurlijk had ik Leo zijn punt wel gegund, maar dan had hij het ook moeten verdienen met een dijk van een partij en ondanks het zo nu en dan vernuftige verweer is deze partij er één om snel te vergeten.

Grote beren op de Goddeloze Singel!

De grote beer is een nachtvlinder, maar de rupsen zijn overdag actief. Het leuke is dat je ze zo nu en dan in kolonies tegenkomt.We telden op één plek maar liefst negen exemplaren. De vlinders zetten hun eitjes waarschijnlijk naast elkaar af op de waardplant en zo komt het dat je deze diertjes in kleine kolonies kunt zien rond scharrelen. De rups is roodbruin van kleur met lange haren op de rug, een teken dat je ze maar beter met rust kunt laten. Ze vallen behoorlijk op en lijken daardoor een gemakkelijke prooi voor de vogels, maar ook die kijken wel uit en prefereren beter verteerbaar voedsel.

Flora-Goddeloze Singel-gevlekte orchis

Zeker sinds 1979 maak ik vrij regelmatig een wandeling over de Goddeloze Singel. Dit verveelt nooit omdat je regelmatig weer wat nieuws ziet. Zo vond ik vorige week(12-06-2008) tot mijn grote verbazing een gevlekte orchis. Niet ergens diep verborgen in het gras of zo, maar gewoon langs het fietspad.Helaas heeft het feest niet lang mogen duren. Enkele dagen later was de fraaie plant spoorloos verdwenen.Gelukkig kunnen we er nu nog van genieten. Uit voorzorg heb ik de plant gefotografeerd en kan hem alsnog in volle glorie vertonen.

Heroïsch duel.

Gelinkt zijn aan de PFDB-site schept verplichtingen. De volgende partij speelde ik via Arena. Het geheel speelde zich af in de jaren 2005/2006 toen ik met een ernstige aandoening in het MCL belandde. Dit was een grote tegenslag omdat ik toen juist bezig was met mijn training voor de fietssafari naar Ghana. Geluk bij een ongeluk was dat ik voldoende tijd had voor analyses en de partij misschien wel daardoor wist te winnen. Geniet u mee?
Bart Visser- Boris Feltman.

1. 33-29 17-22 2. 39-33 11-17 3. 44-39 6-11 4. 50-44 1-6 5. 31-26 16-21 6. 32-28 19-23 7. 28x19 14x23 8. 29-24 20x29 9. 33x24 10-14 10. 34-30 14-19 11. 30-25 19x30 12. 25x34 5-10 13. 37-32 11-16 14. 41-37 10-14 15. 35-30 14-19 16. 30-25 9-14 17. 34-29 23x34 18. 40x29 3-9 19. 39-34 22-28 20. 32x23 19x28
Diagram 1.

Deze stelling komt niet meer voor in Turbodambase. We zullen het nu zelf moeten uitzoeken. Wit probeert te omsingelen en probeert zwart op zijn linkervleugel in toom te houden. Wit stuurt aan op tempospel, of probeert zelf iets te bereiken op de rechterkant. 21. 43-39 18-22 22. 38-33 21-27 23. 48-43 Mijn jongste analyses wijzen uit dat zwart in een precaire situatie verkeert. Ik verwacht nu: 13-18 24. 44-40 (ook 18-23 etc. verliest nu) dus ...9-13 25. 43-38! ( ook nu is 17-21 verhinderd omdat 29-23 met 38-32 na kan) ...7-11 26. 37-31 en omdat na ...2-7 de uitval 17-21 verhinderd blijft door weer 29-23 etc., dreigt wit aan de rechtervleugel opgesloten te worden, waarna een interessant opsluitingspel is ontstaan met vermoedelijk fatale afloop voor mijn tegenstander. 23. ...13-18 24. 44-40 9-13 Op 24....18-23 25. 29x18 12x23 volgt 26. 25-20 15x24* 27. 34-29 23x34 28. 39x10 28x48 29. 10-05 7-12 30. 26-21 17x26 31. 42-38 48x31 32. 38-32 27x38 33. 36x7 2x11 34. 5-37 met een voor- alsnog onduidelijk afspel, waarin wit in ieder geval zijn dam zeker kan stellen. Ik moet helaas terugkomen op mijn bewering dat 25. 43-38 een goede zet is. Wit moet veld 37 ontruimen, waarop immers 28-32 kan. Sluiten met 49-43 kan niet omdat Feldman simpel doorloopt. 25. 37-31 13-19









Diagram 2.
Een uitermate moeilijke beslissing moet ik nu nemen. Ik kan nu direct afwikkelen naar remise of doorspelen met een moeilijk te voorspellen afloop. Enkele varianten:
1.) 26. 25-20 14x25* 27. 29-23 18x38 28. 43x14 15-20 29. 39-33 20x09 30. 33-28 22x33 31. 31x11 6x17 34. 34-30 25x34 35. 40x38 1-1
2.) 26. 42-38 19-23 27. 40-35 2.1. ...17-21 28. 26x17 12x21 29. 29. 35-30 (verhindert voorlopig 21-26 wegens 30-24 en 24-20, maar ook een winnende dam is mogelijk door 25-20 en 34-30 met dam op veld 1.) ...14-19 30. 45-40 (ook 47-41 21-26 41-37 is geen succes omdat zwart na 6-11 45-40 11-17 30-24 40-35 op tijd is met 17-21 en 21-27, waarop er niets meer te halen valt) 21-26
2.1.1. 31. 47-41 26x37 32. 41x21 16x27 33. 40-35 8-13 34. 30-24 19x30 35. 35x24 4-9 (Later kwam ik erachter dat hier 2-8 sterker is. Op 24-20 etc. volgt dan immers 13-19 en de zwarte verdediging is op orde.) 36. 24-20 15x24 37. 29x20 9-14 38. 20x9 13x4
2.1.1.1. 39. 33-29 2-8 40. 29-24 8-13 41. 24-20 13-19 42. 34-30 27-31 43. 36x27 22x31 44. 20-15 31-36 45. 39-34 18-22 46. 34-30 22-27 47. 30-24 19x30 48. 35x24 28-32 49. 20-14 32-37 en het is nog maar de vraag of ik beter sta.
2.1.1.2. Hier moet wit dus 29. 25-20 spelen met doorbraak op termijn. Zie mijn opmerking bij variant 2.1.1. Door een soort damblindheid die mij een tijdlang teisterde waren mijn analyses niet scherp. Inmiddels gaat het beter.
2.1.2. 31. 40-35 26x37 32. 38-32 27x38 33. 43x41 en het ziet er naar uit dat de witte aanval gaat doorslaan. Bijvoorbeeld: ...8-13 2.1.2.1. 34. 30-24 19x30 35. 35x24 16-21 36. 24-20 15x24 37. 29x20 13-19 38. 34-30 21-27 39. 30-24 19x30 40. 25x34 2-8 41. 33-29 8-13 42. 29-24 2-8 43. 49-43 13-19 44. 24x13 18x9 en het valt toch tegen. Integendeel zelfs het is wit die moet oppassen! Betekent dus dat ik iets anders moet verzinnen.
2.1.2.2. 34. 25-20 15x24 35. 29x20 2-8 36. 30-25 16-21 37. 34-30 8-12 De zwarte stelling lijkt nu rijp voor de sloop. 38. 49-43 21-27
2.1.2.2.1. 39. 30-24 19x30 40. 35x24 23-29!
2.1.2.2.2. 39. 20-15 6-11 40. 25-20 11-17 41. 41-37 28-32 42. 37x28 23x32 Nu is het nog steeds de vraag of de aanval doorslaat. Op direct 30-24 kan wit nog steeds niet doorbreken. 43. 33-29 17-21 44. 30-24 19x30 45. 35x24 13-19 46. 24x13 18x9 47. 29-23 32-38 48. 43x32 27x38 49. 23-19 22-28 50. 19-14 9-13 51. 14-10 28-33 52. 39x28 38-43 53. 10-5 en zonder nadere analyse mag gerust gesteld worden dat alleen wit kansen heeft.
2.2. ...16-21 28. 40-35 6-11 29. 35-30 11-16 30. 45-40 8-13 31. 40-35 2-8 42. 30-24 14-19 43. 47-41 19x30 44. 35x24 27-32 45. 38x27 21x32 46. 24-20 15x24 47. 29x20 13-19 48. 34-30 7-11 49. 41-37 32x41 50. 46x37 16-21 51. 37-32 28x37 52. 31x42 21-27 53. 39-34 8-13 54. 20-15 De dam kan nu niet. ...27-32
2.2.1. 55. 42-37 32x41 56. 36x47 22-27 57. 33-29 17-22 58. 29-24 27-32 59. 24-20 22-28 60. 43-39 32-38 61. 30-24 19x30 62. 20-14 13-19 63. 14-10 28-32 (64. 25-20?) De stelling is nu nog niet één twee drie gewonnen voor mij. Ook kunnen er lekken in deze lange variant zitten.
De stand is dus uitermate gecompliceerd. Morgen het computerprogramma ook nog eens erop los laten. Second opinion. Zal wel kiezen voor de remise-afwikkeling.
Ook Truus adviseert 42-38. Zojuist een waarschuwing ontvangen dat mijn bedenktijd bijna op is. Ik moet dus een beslissing nemen. Ik speel door op grond van 2.1.2.2.2. Hopen maar dat er geen lek inzit. 26. 42-38! 19-23 Ook Feldman heeft veel bedenktijd genomen. 27. 40-35 8-13 Risico van't vak. De tegenstander doet een in mijn ogen onlogische zet en ik kan opnieuw beginnen. Toch blijven de basisprincipes overeind. Wit probeert voordeel te trekken uit de achtergebleven schijf op zes en zwart probeert met terreinvoordeel los te komen. Bij een vluchtige analyse kreeg ik bijna exact dezelfde stelling op't bord als die in het afgelopen kampioenschap Rapid-dammen in Leeuwarden. Tegen Taeke Kooistra nam ik toen (tijdsdruk) een ongelukkige twee om twee en verspeelde mijn gunstige stand. Ik had de aanval en Taeke de omsingeling. De vraag is nu of ik ga voortzetten met 35-30 of 29-24.
Dankzij een tweede poging van magere Hein om me mee te nemen een weekje in't ziekenhuis kunnen analyseren. Ik neem mijn bevindingen integraal over.
1. 28. 35-30
1.1. ...13-19 29. 45-40
1.1.1. ... 2-8 30. 40-35
1.1.1.1. ... 17-21 31. 26x17 12x21 32. 30-24 19x30 33. 35x24 4-9* 34. 24-20 15x24 35. 29x20
1.1.1.1.1. ... 21-26? Ook zwart moet iets ondernemen. 36. 33-29 26x37 37. 34-30! 23x34 38. 38-32 27x8 39. 43x3 34x43 40. 49x38 37-42 41. 20-15 42x33 42. 25-20 14x34 43. 3x2 wit wint.
1.1.1.1.2. ... 7-12 36. 20-15 21-26 37. 47-41 26x37 38. 41x21 16x27 39. 33-29 6-11 40. 29-24! 11-17 winst voor wit.
1.1.1.1.3. ... 4-9 36. 20x9 13x4 37. 33-29 8-13 38. 31-26 13-19 39. 26x17 22x11 40. 38-33 28-32 41. 33-28 32-3 42. 28-22 37-42 43. 22x27 42-48 44. 29x18 48-21 Vrijwel gedwongen. 45. 18-13 4-9 46. 13x4 11-17 47. 4x31 26x15 48. 43-38 15x42 49. 47x38 wit wint.
1.2. ... 14-19 29. 45-40 4-9 30. 40-35 9-14 31. 30-24 19x30 32. 35x24.
1.2.1. ... 14-20 33. 25x14 13-19 34. 24x13 18x20 35. 29x18 12x23 36. 33-29! wit wint.
1.2.2. ... 14-19 34. 24-20 15x24 35. 29x20 wit wint.
1.3. ... 2-8 29. 45-40 17-21 30. 26x17 12x21 31. 40-35 (21-26?) 7-12
1.3.1. 32. 30-24 14-19* 33. 24-20 15x24 34. 29x20
1.3.1.1. ... 21-26 35. 33-29 26x37 36. 34-30 23x34 37. 38-32 27x38 38. 43x14 34x43 39. 49x38 37-42 40. 38-33 42-48 41. 14-9 Wit heeft nu een aanzienlijk beter eindspel in handen dan zwart. Immers de schijven van zwart staan meer op het bord en zijn daardoor aanzienlijk kwetsbaarder.
1.3.1.2. ... 27-32 35. 38x27 21x32 36. 47-41 6-11 37. 35-30 11-17 38. (49-44?) 20-15 19-24 39. 30x19
1.3.1.2.1. ... 13x24 40. 41-37 32x41 41. 46x37 16-21 42. 16-21 De mooiste zet. 25-20 en wit wint een schijf.
1.3.1.2.2. ... 23x14 40. 33-29 13-19 41. 34-30 19-23 42. 30-24* 29x34 43. 39x30 28-33 44. 41-37 32x41 45. 36x47 16-21 46. 31-26 21-27 47. en wit heeft zeker geen voordeel meer. Echter de volgende dag vond ik de goede zettenvolgorde die de omsingeling wel doet slagen.
28. 35-30 2-8 29. 45-40 17-21 30. 26x17 12x21 31. 30-24! 14-19 32. 24-20 15x24 33. 29x20 27-32 34. 38x27! 21x32 35. 20-15! 7-12 36. 25-20! 6-11 37. 40-35 11-17 38. 35-30 4-9 39. 20-14 9x20 15x24 en wit kan eenvoudig doormarcheren.
Nieuwsgierigheid naar de afloop van deze partij was voor mij één van de redenen om positief te antwoorden op de standaardvraag van de specialist of ik eventueel gereanimeerd wil worden. Natuurlijk wil ik dat!
28. 35-30 13-19 29. 45-40 2-8 30. 40-35 14-20 31. 25x14 19x10 32. 30-24 17-21 33. 26x17 12x21 34. 35-30 7-12 35. 31-26!! Twee uitroeptekens maar liefst. Boris moet nu een vervelende beslissing nemen. Spelen met de schijven 4-10-15 is slecht. De uitval die hij neemt schat ik ook als verliezend in. ...27-32 36. 38x27 21x32 37. 36-31 12-17 38. 46-41 Zwart zou nu ...16-21 kunnen spelen, maar het wederzijdse dammeneindspel dat na 39. 31-27 etc. ontstaat, moet ik kunnen winnen. Mocht het allemaal kloppen dan boek ik een prachtige overwinning. Inmiddels heb ik in mijn partij tegen Theo de Swart remise aangeboden en ook geaccepteerd gekregen. Ik vermoed dat deze partij vòòr de Bolsward-Ghana fietstocht afgelopen is omdat Feldman wat sneller zet dan De Swart. Boris laat het zich niet meer bewijzen. Zonder enig commentaar of wat dan ook is de partij afgelopen wegens tijdoverschrijding. 2-0.

Prettige feestdagen en een gelukkig nieuwjaar.

Dansend gras in de savanne.

Wegens drukke werkzaamheden weinig tijd meer om mijn verhaal van de fietstocht Bolsward/Ghana te completeren. Gelukkig is er nu een prachtig boekwerkje uitgekomen. Het ligt te koop in de boekhandel. Echt iets voor de donkere dagen voor kerst. Het boek bevat een schat aan prachtige foto's, een overzicht van de gehele route, dagverslagen, statistische gegevens (o.a. gemiddeldde snelheid etc.)Om de prijs hoeft u het niet te laten:17.50 euro. Bestelt u het boek via mij(ba.visser@wxs.nl) dan gaat 40% naar de stichting Fietsen voor Onderwijs. Inmiddels is er een bedrag van meer dan 200.000 euro op de rekening gestort. Een groot succes dus!

28/29-10-2007 Senegal. Op weg naar de grens.

Twee foto's die iets laten zien van het dorpsleven. Op de eerste foto is een tafelvoetbalspel te zien dat kennelijk in geheel Afrika populair is. Het werkt net zoals bij ons: je moet de ballen kopen bij de lokale uitbater en dan kun je spelen. Ik heb me in Mozambique een keer laten uitdagen door een paar jongens. Ik heb vroeger vaak het spelletje gespeeld dat vooral in mijn diensttijd ook in Nederland uitermate populair was. Ik wil niet teveel pochen, maar ik heb een paar soepele polsgewrichten en heb een keihard schot. Verder zijn mijn verdedigende kwaliteiten goed in orde. Toen ik dan ook in Mozambique vol goede moed met en teamgenoot de strijdbijl oppakte, bleek het wat tegen te vallen. Met moeite wisten we een paar matches winnend af te sluiten. De eindoverwinning ging helaas aan onze neus voorbij. Ook dit spel moet je "onderhouden"en sindsdien heb ik me er niet meer aan gewaagd. Het tafelvoetbalspel is een aardig alternatief voor het echte spel. Echte voetballen zijn op platteland een uitzondering, want te duur.
Verder vallen de gasflessen op. De mensen kunnen hier op gas koken. Het wordt in sommige landen zelfs door de overheid gepropageerd met als doel de houtkap een halt toe te roepen. Door de slechte verbindingen is het dieper het platteland in geen succes en gaat de kaalslag onverminderd door.
Op de tweede foto is een eenvoudige barbecue afgebeeld. De hompen vlees worden gerookt en verpakt in een vettig soort bruin pakpapier. Je kunt naar gelang de inhoud van de portemonnee stukjes laten afsnijden en direct ter plekke verorberen. Niemand van ons heeft zich ooit aan deze snack gewaagd. Het ziet er nogal onappetijtelijk uit en het verse vlees zit in deze omstandigheden vol met vliegen. Persoonlijk denk dat je het gerookte vlees zonder gevaar kunt nuttigen. Bushmeat zal het vast niet zijn want groot wild komt in West-Afrika praktisch niet meer voor. Uitsluitend geiten schapen en runderen worden geslacht en verwerkt. Ik heb vaak gezien hoe een schaap lijdzaam moest toekijken hoe een soortgenoot door de slager gevild en ontleed werd. Dit alles in het openbaar langs de kant van de weg. Verser kun je het niet krijgen. Geitenvlees is over't algemeen vrij taai, rundvlees is prima eetbaar.

25/26/27-10-2007 Senegal- Drie dagen "dirty road cycling".

Je hebt piste haters en piste liefhebbers. Ik behoor bij de eerste groep, hoewel ik me bijzonder goed kan redden op de zandpaden van Afrika. Heeft misschien iets te maken met mijn jeugd. Ik ben opgegroeid met de "Halepaden"in de Dokkumer wouden en heb genoeg zand kunnen happen. Natuurlijk moet je een prima conditie hebben om op de piste snelheid te maken, maar vooral het inschatten van de bodemgesteldheid vergt inzicht en snelheid van handelen. Je hebt in een groep altijd mensen die je beter niet kunt volgen, want regelmatig lopen ze vast en word je ook gedwongen af te stappen. Beter is het dus om je eigen weg te zoeken en snelheid te maken. Je hebt dan minder last van opdwarrelend stof veroorzaakt door je medefietsers en kunt dus het beste spoor kiezen. Gelukkig werd de strakke discipline op de piste noodgedwongen door de hoge temperaturen en de onmogelijkheid om groepsgewijs te pedaleren losgelaten.De helm mocht zelfs af en je kon je eigen gang gaan als je maar om de vijftien kilometer stopte en op de rest van de groep wachtte. Zo kwam het regelmatig voor dat de oudste(!) deelnemer-prima sportman- en ondergetekende een vijf minuutjes moest wachten tot de groep weer compleet was en we een nieuwe run konden beginnen. Snelheden van zo'n 30 kilometer per uur waren geen uitzondering.Hèt grote nadeel van piste fietsen vind ik echter dat je totaal geen oog meer hebt voor de omgeving. Je bent constant bezig met uitkijken naar het beste spoor. We hadden in dit geval ook best een geasfalteerde route kunnen nemen, echter in elke groep heb je nu eenmaal mensen die hun zin weten door te drijven en liever de binnenlanden opzoeken om het "echte" Afrika gevoel op te roepen. In onze vertekende westerse beeldvorming bestaat heel Afrika immers uit zandpaden en dan moet dat beeld op de een of andere manier voor het thuisfront in stand gehouden worden door juist deze paden op te zoeken onder het motto: zie ons eens lekker avontuurlijk fietsen. Volkomen onnodig dus.
Voor het eerst krijgen we dan ook te maken met mensen die moeten afhaken. De vermoeidheid slaat toe. Honderden kilometers door de hete savanne vergt zijn tol. Ook ik moet er bijna aan geloven. Plotseling overvalt me een hevige vermoeidheid, waardoor het fietsen in de hitte een ware martelgang wordt. Mijn maag accepteert geen voedsel meer en ik moet zelfs een keer het avondeten overslaan. Kostbare energie die ik nodig heb om te overleven in deze hel. Ik zet toch door en kom de volgende dag meer dood dan levend aan de finish.Knap dan wonderwel weer wat op en hoef niet met de truck vervoerd te worden. Toch is het niet alleen maar negatief. We zien nu hoe de mensen hier leven. Vooral het kamperen is een groot genoegen. Je hoort 's avonds slechts de stilte die zo nu en verstoord wordt door grazende koeien of geiten en schapen die hier in groten getale- begeleid door herders- het landschap begrazen. Altijd komen er nieuwsgierige boeren/herders even kijken wat voor volk er nu weer op hun grond is neergestreken, maar nooit worden we weggestuurd laat staan lastig gevallen. We zijn hun gast en ze laten ons met rust.
De grote dieren zijn in deze streken verdwenen. De vogelwereld resteert en is nog steeds de moeite waard. Al met al heb ik geen slechte herinneringen aan de honderden kilometers die we dwars door Senegal afgelegd hebben.
De foto's geven een beeld van de piste en de mensen en dieren die er op het plateland leven. Koeien, schapen en geiten. Vooral de laatste diersoort is een plaag voor de natuur. Een geit vreet alles kaal en is misschien één van de mede veroorzakers van de oprukkende woestijn.We zitten hier in de Sahel kort na de regentijd, waardoor er nog redelijk veel water is. Veel dorpen worden slechts bewoond door kinderen, vrouwen en oude mensen. De jonge mannen proberen vaak in de steden wat inkomen te verwerven. Vooral in de droge tijd is er weinig werk op het platteland. De herders zijn over't algemeen jonge jongens die dus niet naar school kunnen.

24-10-2007 Senegal-Oostwaarts

Wekenlang zijn we naar het zuiden gefietst. Door de recente politieke strubbelingen in landen als Liberia, Guinee-Bissau en Sierra Leone verkiezen wij nu de veilige route via Mali en Burkina Faso.We maken als het ware een omweggetje om dan uiteindelijk in Ghana weer naar de kust terug te keren. De kustweg die we vandaag volgen is van goede kwaliteit. Er is weinig verkeer ondanks het feit dat dit een belangrijke verbindingsweg is tussen Saint Louis en Dakar. Na een ruim aantal kilometers slaan we linksaf het oosten in. We stoppen bij een restaurant en drinken voor de laatste keer koffie in een nette horeca gelegenheid. Dieper het binnenland in neemt de armoede toe en kunnen we nog uitsluitend terecht in "wegrestaurantjes" die voor onze begrippen de naam niet mogen dragen. Ze zijn opgetrokken uit alles wat maar voorhanden is en soms lopen de muizen over de houten balken, terwijl je geniet -dat wel!- van een frisdrankje- meestal coca cola of fanta- dat bij gebrek aan electriciteit lauw geserveerd wordt.. Het restaurant waar we nu zelfs lekkere koffie drinken, heeft als vermaak een levende inventaris. In een kooi ontdekken we papagaaien, terwijl vrije vogels via kieren naar binnen vliegen en onder de dakspanten nestelen, wel zo gemakkelijk voor de vogelaars, die nippend aan hun koffie hun slag slaan en zowaar nog wat eerste waarnemingen kunnen noteren zoals o.a. het Afrikaanse zilverbekje. Weer eens wat anders dan een zilveren bestek en zèker zo mooi. Tijdens het fietsen word ik geattendeerd op zwartmaskerduifjes die we daarna nog regelmatig kunnen spotten.De weg wordt er niet beter op. Het asfalt bevat grote ronde gaten, waardoor we slalommend moeten fietsen. De gaten worden echter steeds talrijker en wordt het meer een soort balletfietsen waar de één meer bedreven in is dan de ander. Zo nu en dan is een confrontatie met een gat dan ook onvermijdelijk en wordt er een fikse aanslag op de nieren gedaan. Gelukkig gebeurt dit zonder verwensingen te uiten; we weten dat we tot nog toe erg verwend zijn en nemen dit ongemak gelaten voor lief. Na een redelijk groot dorp belanden we op een weg in aanleg die echter na korte tijd overgaat in een piste. In een recent verleden is dit een asfaltweg geweest die door ernstige verwaarlozing verdwenen is en er nu nog slechts een rode lateriet piste resteert, die hier en daar lastig te befietsen valt. De komende tijd moeten we het hier mee doen. We zitten in de droge savanne, een landschap met acacia's en verspreid staande baobabs. Herders doorkruisen het gebied met hun vee. Groot wild is hier niet meer. Het is een soort halfnatuurlijk veeteeldgebied geworden.
De foto's.
Regelmatig fietsen jongens met ons op. Ze kunnen het tempo van meer dan twintig kilometer per uur met gemak bijhouden. Het vormt voor ons een welkome afleiding.
Senegal is een land waar ontwikkelingshulp toeslaat. Regelmatig staan dit soort borden langs de kant van de weg. Wie helpt wil zijn naam kennelijk goed inpeperen bij de lokale bevolking.

21/22/23/10-2007 Senegal-Saint Louis.

De Senegal rivier is tevens de natuurlijke grens tussen Mauritanië en Senegal. Na het bekende oponthoud bij de grens fietsen we Senegal in. De weg is prima en ons doel is Saint Louis, waar we weer een paar rustdagen in het vooruitzicht hebben. Dit geeft een goed gevoel en fleurig fietsen we de stad in die er zo op het eerste gezicht redelijk uitziet. In ieder geval beter dan Nouakchott. Er heerst een gezellige Afrikaanse drukte. De Ramadan loopt bijna ten einde en iedereen maakt zich op voor het suikerfeest. Saint Louis is lange tijd de hoofdstad geweest van West-Afrika dat grotendeels gekolonialiseerd is geweest door de Fransen. Deze invloed is nu nog steeds merkbaar. De mensen spreken er Frans en ook het Franse stokbrood staat nog steeds op het menu. Veel huizen in de stad herinneren nog aan de koloniale tijd en worden de laatste jaren zelfs weer in oude luister hersteld. De stad bestaat uit twee gebieden gescheiden door de Senegal rivier, die verbonden zijn door een lange boogbrug, die nog dienst heeft gedaan in Europa als overbrugging van de Donau. Dit is te merken, want aan onderhoud is jaren weinig gedaan. Als we de brug passeren is het dan ook opletten geblazen. Brede spleten tussen de leggers geven ons uitzicht op het snelstromende roodbruine water van de rivier. Levensgevaarlijk voor fietsers. Door het drukke verkeer is het moeilijk om voldoende snelheid te houden. De lange spleten kun je nog het beste vermijden door snelheid te houden, waardoor je minder afwijkt van het rechte spoor dat hier bitter noodzakelijk is. Gelukkig bereiken we heelhuids de overkant. Dit is een zanderig schiereiland dat aan de westzijde begrensd wordt door de Atlantische Oceaan en aan de oostzijde door de rivier. We slaan linksaf naar het zuiden en belanden in een stoffige straat die moeilijk tot niet te befietsen valt. Het wemelt er van mensen, loslopende honden, geiten en wat dies meer zij. We worden niet altijd even vriendelijk bejegend. Hier heerst doffe armoede maar ondanks dat stralen de mensen en vooral de kinderen een stuk levenslust uit zonder weerga. Kunnen wij voldane westerlingen nog iets van leren. We ontdekken dat we de verkeerde afslag hebben genomen. Langs de rivier loopt een asfaltweg die ons langs de vissersmarkt voert en uiteindelijk bereiken we de camping die aanbevolen wordt door de "Lonely Planet" reisgids. De camping is prima. Er is een bar, restaurant en wie luxueus wil slapen kan er kamers huren. Het sanitair is voor Afrikaanse begrippen ruim voldoende en we kunnen ons eindelijk weer eens een frisse douche permitteren. We zitten aan het strand maar de woeste branding nodigt niet echt uit tot een duik in het zilte nat. Voor de kust zien we weer een drijvende visfabriek liggen, die voorlopig nog ongestoord de boel kan leegroven. Als pleister op de wonde kunnen we volop genieten van een koud biertje en is het goed toeven op het overdekte terras van het barretje, waar zelfs gestroomlijnde westerse muziek onze oren streelt.
Ik besluit om een paar dagen eens goed uit te rusten en verkies tegen mijn gewoonte in het strand boven een excursie naar een belendend natuurgebied. Het enige uitstapje dat ik me noodgedwongen veroorloof is een ritje naar het centrum. Mijn geld is op en in de stad kan gepind worden. Samen met een paar lotgenoten wandelen we door het centrum en pinnen wat geld. Geen grote hoeveelheden, want het leven is hier voor ons niet duur. Al jaren heb ik de gewoonte om slechts een kleine portemonnee op zak te hebben, waar alleen wat kleingeld in zit. Mijn pinpas en creditcard etc. bewaar ik op een veilige plek. Zakkenrollers zijn overal en zeker in de stad. We wandelen door de drukke winkelstraat en plotseling raken we bekneld tussen een grote menigte kijkers en kopers. Ik worstel me er doorheen en voel direct daarna niets meer in mijn dichtgeritste broekzak, die ook nog eens extra beschermd wordt door een kleefklep. Ik ben op de klassieke wijze geript. Tussen de mensenmassa kan een zakkenroller ongestoord je broekzak opentrekken. Ik mis wat kleingeld en enkele bankbiljetten, maar helaas ook mijn bankpas. Ik waarschuw direct mijn maten die gelukkig hun spullen nog hebben. Terwijl ze bezig zijn hun zaakjes te controleren, probeert een onverlaat nog snel een graai te doen in een cameratas, maar slaagt er niet in om het toestel te stelen en houdt een mobieltje in de hand om zijn zogenaamde onschuld te bewijzen. Ik grijp hem bij de arm maar hij rukt zich los en verdwijnt met zijn kompanen in de mensenmassa. Later horen we dat er een fototoestel op klaarlichte dag is gestolen. Ook gewoon losgerukt en meegenomen. Haastig blazen we de aftocht. Ik blokkeer nog snel mijn pinpas en per taxi spoeden we ons naar de camping, waar we onder het genot van een koude pilsener ons "avontuur" uitgebreid bespreken.
De drie foto's geven een indruk van Saint Louis. De foto van de "Donau-brug" spreekt voor zich. Het doorkijkje genomen op de vismarkt geeft een indruk van de tegenstellingen: stinkende middeleeuws aandoende viskramen en tegelijkertijd moderne gebouwen aan de overkant van de rivier, waar de koloniale buurt een opknapbeurt krijgt en tevens moderne gebouwen verrijzen inclusief zendmast ten behoeve van de mobiele telefonie.
Saint Louis speelde in de pionierstijd van de luchtvaart een belangrijke rol in de verbinding Frankrijk/Europa-Zuid-Amerika. Watervliegtuigen landden hier en tankten bij voor de oversteek naar Amerika. Tegenwoordig is er jaarlijks een internationaal jazzconcours.

19/20-10-2006. Mauritanië. Droge Savanne.

De negentiende eindelijk weer op de fiets. Tot mijn opluchting verandert het landschap nu razendsnel. De woestijn wordt groener en groener. Acacia's beginnen het landschap te domineren. Hier en daar schemert de woestijn nog op de achtergrond, maar onmiskenbaar komen we in een meer mensvriendelijke omgeving. Hoewel... mensvriendelijk valt hier ook een beetje tegen. Alles is hier ingericht op overleven en bomen en planten pakken het vraatprobleem aan met doornen in alle soorten en maten. De lange stekels kun je nog wel vermijden, maar sommige zaaddozen zijn uitgevoerd met een harde stekelige schil en hechten zich in grote aantallen vast aan de fietsbanden. Gelukkig zijn de stekels net te kort om diep door te dringen, waardoor een aantal van ons de dans ontsnappen. Wie de pech heeft dat er nog banden met een niet al te dik profiel gemonteerd zijn heeft grote kans op lek rijden. Tijdens en na de pauzes zijn we dan ook druk in de weer met stekeltjes zoeken. Ze hechten zich aan lijf en leden. Gewoon even uitrusten in het dorre gras aan weerszijden van de weg kan niet. Je moet minstens een stuk hout o.i.d. zien te scoren voor je een beetje comfortabel kunt plaats nemen.
Toch voelt het als "thuiskomen" als we die avond voor het eerst sinds lange tijd weer tussen de struiken kunnen kamperen. (20/10 is er een dagverslag door mij geschreven, zie de site www.fietsenvooronderwijs.nl)

17-10-2006. Mauritanië. Nouakchott.

De Nouvelle Auberge heeft verschillende mogelijkheden om de nacht door te brengen. Je kunt in een grote bedoeïnentent slapen, op een kamer, of gewoon je tentje opzetten op het ommuurde erf. In eerste instantie kies ik voor de kamer. Er is echter maar één tweepersoonsbed. Ik als jongste bied aan om op de grond te slapen. Altijd beter dan in de tent en het scheelt weer wat werk. Die nacht word ik echter gestoken door muskieten. Ook schijnen er muizen rond te lopen. Niet zo'n fris idee maar de muskieten geven de doorslag:ik besluit te verkassen naar buiten en zet de volgende dag mijn tent maar weer op. De dag daarop breek ik hem ook weer af. Het rode stof dringt ook hier door alle kieren en gaten. Ik prefereer kans op malaria en muizengetrippel boven stofhappen. Gelukkig is er een spuitbus beschikbaar en kunnen we het muskietenprobleem verminderen.
Nouakchott is een stad met bijna één miljoen inwoners die voor een groot gedeelte hun nomadisch bestaan moesten opgeven en nu een vaak wanhopig bestaan lijden(geen schrijffout) in deze van twee kanten belaagde stad.De woestijn rukt op vanuit het oosten en door de harde wind is het gebied bijna permanent gehuld in een lichte mist van stof.Tevens ligt de stad onbeschermd voor extra hoge waterstanden aan de zeezijde, waardoor regelmatig overstromingen optredenen, het zeewater de muren van gebouwen aanvreet en grote aantallen krotten wegvaagt, die hier gebouwd zijn van o.a. blik en plastic.
Komt nog bij dat men hier een afvalprobleem heeft zonder weerga. Het begint al als je de stad nadert. Het stukje vierbaansweg -veel steden in de Sahara hebben brede invalswegen- wordt omzoomd door bergen afval, die zonder enig plan links en rechts van de weg de woestijn bedekken. In de stad zelf ligt het afval hoog opgetast en is de stank voor verwende westerlingen soms niet te harden. De atmosfeer wordt nog eens extra verpest door de dieselwolken van grote aantallen verouderde mercedessen die onophoudelijk schijnbaar doelloze rondjes rijden door de stad. Ook hier fietst men niet. De soms metersdikke afvallagen maken fietsen -zo ondervonden wij- tot een hachelijke onderneming. Regelmatig moet je in de benen omdat de banden te diep wegzakken in het stof- en straatvuil.
Hier moet je niet langer dan één dag verblijven. Helaas moeten wij er maar liefst twee volle rustdagen doorbrengen. Ik besluit dan ook mijn vrije tijd zoveel mogelijk te besteden op het terrein van de herberg. Er staan tenminste nog enkele bomen, waardoor je tenminste nog de illusie hebt van enig comfort. Eventueel kun je de kamer nog invluchten, ware het niet dat er een hinderlijke rioollucht hangt en de overgang naar airconditioning ook niet altijd even prettig is.

16-10-2006. Mauritanië. Zandstorm.

Tijdens zo'n lange reis heeft iedereen wel eens momenten waarop hij/zij zich afvraagt, waar je in hemelsnaam aan begonnen bent. Dit moment komt voor mij als ik me voor de zoveelste maal te rusten leg in mijn tentje en het fijne stof weer overal in binnendringt. Zelfs hier in het enige privé-domein dat mij nog rest ben ik niet veilig voor de grillen van moeder natuur.
Met Nouakchott als doel hebben we nog twee etappes voor de boeg. Als de wind echter aanwakkert en de zon zelfs verdwijnt achter dikke stofwolken, beseffen we dat het opzetten van een kamp tot grote problemen zal leiden.We hebben de wind mee en maken snelheden van vaak meer dan dertig kilometer per uur. We beoordelen de situatie van pauze tot pauze. Nouakchott ligt binnen handbereik en na enig overleg besluiten we een poging te wagen. Na een dikke tweehonderd kilometer staan we om halfzeven 's avonds voor de metalen deuren van de "Nouvelle Auberge" en kunnen we ons verheugen op maar liefst twee volle rustdagen in de hoofdstad van Mauritanië.

14/15-10-2006. Mauritanië.

De Fransman snapt niets van het lawaai en roept "merde"en "f*ck you" als wij opbreken en ontbijten. Niemand trekt zich er wat van aan. Wij zijn in de meerderheid en wat zal zo'n kleine Fransoos beginnen tegen die lange gespierde Friezen en Hollanders die de reis van hun leven maken en zich door niemand laten tegenhouden.
Onze tijd is vijf uur opstaan en twee uren later stipt, vertrekken we voor de rit naar Nouakchott. De hitte is overdag bijna niet meer te harden: 40-50 graden Celsius. Toch fietsen we lange afstanden. Zo'n 120-150 kilometer moet er zeker afgelegd worden en zonder morren maken we die ook. Frank heeft er de brui aangegeven en gaat zijn eigen gang. Wel is er een kleine kans dat we hem in de hoofdstad weer zullen ontmoeten. Hij heeft van ons het adres gekregen waar wij van plan zijn te overnachten.
Het landschap verandert nu langzaam. De woestijn voldoet hier meer aan het klassieke beeld dat iedereen heeft: een zandbak. Toch ook hier en daar een toenemende vegetatie. Acacia's en zelfs grassen komen regelmatig vor. Zie foto.
We vragen ons af wat de functie is van de vele verlaten hutten langs de weg. Slechts enkele worden nog bewoond en zo nu en dan geeft een bordje aan dat er drinken en voedsel verkocht wordt. Een enkele keer zien we zelfs het bord camping staan. Ik veronderstel dat het achtergelaten hutten zijn van de wegenbouwers die hier nog niet zo lang geleden actief waren. Later vernemen we dat veel mensen, anticiperend op de economische "boom" die hier i.v.m. de gas-en olie vondsten verwacht werd, alvast restaurantjes claimden. De "boom" is niet geworden wat men hoopte en de hutten zijn nu het enige wat nog resteert uit die hoopvolle periode. Het grote probleem in Mauritanië is de verwoestijning, waardoor veel nomaden noodgedwongen hun leven in de woestijn moesten verruilen voor een moeizaam bestaan in o.a. Nouakchott. Velen hopen nog steeds op betere tijden met meer neerslag en dus een rentree in hun vorige habitat. Waarschijnlijk tevergeefs.

13-10-2006 Mauritanië-Nouadhibou

Je fietst dagenlang door een grote leegte en plotseling kom je in een stad waar bijna wanhopig geprobeerd wordt een westerse samenleving te imiteren. We verbazen ons over het stadsbeeld. Geiten scharrelen rond in het straatvuil, vreten papier, plastic, planten zich en passant voort, staan op daken en steken plotseling over.Een meedogenloze wind blaast stof en vuil door de straten, waardoor alles voortdurend in lichte mist gehuld lijkt. Talloze autowrakken banen zich een weg richting centrum of rijden schijnbaar doelloos rond. Wie geen auto heeft neemt één van de vele taxi's die in alle kwaliteiten, merken en maten door de stad scheuren op zoek naar klanten. Fietsers zijn er praktisch niet. Heeft geen status of is niet praktisch door de rulle zandpaden. Bijna alles en iedereen is hier gemotoriseerd. Vracht wordt getransporteerd door talloze ezelwagentjes. De stad is vergeven van de vliegen. Koop je hier een brood dan is deze in een mum van tijd bedekt met tientallen vette bromvliegen die hier kennelijk een succesvolle strijd om het bestaan kunnen voeren. Nouadhibou is een vissershaven en tevens uitvoerhaven van ijzererts, dat hier met behulp van de langste ertstrein ter wereld aangevoerd wordt uit het binnenland. Dit levert al met al genoeg op om een complete stad en miljarden muggen in leven te houden. De bevolking is fanatiek islamitisch. Toch is hier en hoerenbuurt waar ook alcohol verkrijgbaar is. Het zijn hier vnl. zwarte Afrikanen die roomser dan de paus zijn. Komt wel vaker voor. In een uiterste poging om serieus genomen te worden, zijn mensen vaak fanatieker dan hun overheersers in dit geval de "blanke" Arabische cultuur. Toch voel ik me hier niet onveilig. De meeste inwoners zijn redelijk benaderbaar en vriendelijk. We maken een wandeling in de omgeving van onze tijdelijke verblijfsplaats: een ommuurde camping annex guesthouse, waar tevens een grote open tent kan dienen als onderkomen voor de nacht. Overdag wordt de tent gebruikt als instant- moskee. Regelmatig knielt men hier op een gebedsmatje richting Mekka. Wij brengen onze tijd hoofdzakelijk door in een envoudige kantine of in de schaduw van een paar bomen op het erf. Ook hier moeten we voortdurend strijd leveren met zand en stof dat overal binnen probeert te dringen.
We struinen door de zanderige zijpaden van de geasfalteerde hoofdader. Er staat een gestrande tractor midden op het pad, roodbruin van de roest en gedeeltelijk gesloopt. Eén van ons neemt op verzoek plaats op de bestuurdersplek en er worden foto's geschoten. We passeren en openlucht moskee, waar mensen knielend hun geloof belijden. Rondom gaat het straatleven gewoon zijn gang. Mensen zitten in deuropeningen of doen zaken. Honden scharrelen hun kostje op, terwijl de imam met behulp van een microfoon het geheel met succes overstemt. Niemand stoort zich aan ons en ongehinderd belanden we in de traditionele vissershaven. Hier overheerst een vreselijke stank, veroorzaakt door hopen visafval die achteloos langs het pad liggen. Kleurige traditionele houten boten liggen afgemeerd op het strand of kiezen het ruime sop. De armoedige hutjes staan tot vlakbij het strand. Kinderen spelen onbevangen in de troep en de stank deert zo te zien niemand. Het verbaast mij dat de vrouwen hier zo netjes gekleed gaan. Een gewapende agent verbiedt ons te fotograferen. Is hij zich bewust van de rotzooi en wil hij niet dat zijn stad in diskrediet gebracht wordt? Wij gehoorzamen en wandelen verder. Overal nog steeds een onbeschrijfelijke troep. Gedroogde platgetreden roggen, haaitjes en platvissen plaveien het pad. De vangst wordt hier afgevoerd met tweewielige handkarren en een vis meer of minder merken de vervoerders kennelijk niet. Bij één van de vele winkeltjes kopen we wat versnaperingen en frisdrank. Kroonkurken en lege blikjes liggen rondom. Toch doe ik een poging en retourneer mijn afval naar de verkoper. Zonder succes. Achteloos gebaart hij dat ik de boel gewoon weg kan gooien. Een afvalprobleem heeft men hier niet. Gewoon de boel laten ophogen en verder gaan met ademhalen.
Nouadhibou moet je één keer in je leven met en bezoekje vereren om er daarna nooit weer terug te keren. Op dat moment had ik geen flauw vermoeden dat het nog erger kan.

12-10-2006 Westelijke Sahara. De grens.

Zo'n twee weken heben we nu doorgebracht in Marokko inclusief de Westelijke Sahara en het voelt als de bekende oude jas; we zijn broodnodig aan een nieuwe toe. Lang genoeg hebben we nu de Marokkaanse cultuur gesnoven en we snakken naar Mauritanië. Echter, het lijkt wel alsof het land ons niet wil loslaten. Uren duurt het voor we de benodigde stempels hebben. Uiteindelijk mogen we dan gaan en na een allerlaatste controle bij de slagboom, waar een paar soldaten domicilie houden onder één van schaarse acacia's, mogen we door. We komen in een stuk niemandsland dat surrealisch op mij overkomt.Van asfalt is geen sprake meer en samen met auto's een enkele camper en zware vrachtwagens hobbelen we over een uitgesleten rotsachtige bodem met zo nu en dan diepe gaten. Links ontwaar ik op een richel kamelen, terwijl rechts van ons een armoedig kampement ligt waar een groot aantal mercedessen op transport wachten richting zuiden.
Zie foto. Wereldfietser/gazelle-fan Frank worstelt zich over de piste van het stuk niemandsland tussen Marokko en Mauritanië.De bagage weegt zo'n 45 kilo. Ik heb geprobeerd zijn fiets op te tillen. Dit lukte met de grootst mogelijke inspanning slechts enkele seconden.
We hebben ons al min of meer ingesteld op een moeizame dagtocht over een piste. Echter tot onze niet geringe verbazing blijkt er ook in Mauritanië een perfecte asfaltweg te liggen. De douaniers gedragen zich-vooral tegenover de vrouwen(allons y-donder op) - onbeschoft. Zonder al te veel oponthoud mogen we door en met de wind in de rug spoeden we ons richting Nouadhibou waar ons een rustdag wacht.